Lịch sử của Bösendorfer không chỉ là lịch sử của một thương hiệu, mà là lịch sử của một gia tộc dành trọn đời mình cho nghệ thuật chế tác nhạc cụ. Hai nhân vật trung tâm trong giai đoạn đầu này là Ignaz Bösendorfer (người sáng lập) và Ludwig Bösendorfer (người kế thừa và phát triển).
1. Ignaz Bösendorfer (1796 – 1859): Người kiến tạo linh hồn Áo
Thời niên thiếu và sự khởi đầu: Sinh ngày 28 tháng 7 năm 1796 tại Vienna, Ignaz Bösendorfer lớn lên trong thành phố Vienna đang là cái nôi của âm nhạc thế giới. Ông theo nghề chế tạo piano dưới sự hướng dẫn của Joseph Brodmann – một nhà sản xuất piano nổi tiếng thời bấy giờ.
Năm 1828, một năm sau cái chết của Beethoven (1827), Ignaz được nhận giấy phép kinh doanh và tiếp quản xưởng của thầy mình. Đây được coi là năm chính thức ra đời của thương hiệu Bösendorfer.
Triết lý “Vienna Symphonic”: Khác với các đối thủ đang phát triển mạnh tại Anh hay Pháp (như Broadwood hay Erard) với âm thanh to, dày và cơ khí nặng, Ignaz theo đuổi trường phái “Viennese action” (cơ chế Vienna). Ông muốn tạo ra âm thanh nhẹ nhàng hơn, giàu sắc thái, nhạy bén và trong trẻo, đây là thứ âm thanh mà Bösendorfer gọi là hoàn hảo để diễn tấu các tác phẩm của Mozart, Haydn hay Beethoven.
Mối quan hệ với Franz Liszt – Bước ngoặt định mệnh: Thập niên 1830 là thời kỳ đỉnh cao của Franz Liszt. Liszt là một nghệ sỹ sỡ hữu lối đánh mạnh mẽ, uy lực và đầy nhiệt huyết, những màn trình diễn của List được các khán giá so sánh với sự cuốn hút và mạnh mẽ của một “cơn bão”. Vậy nên, hầu hết các cây đàn thời đó (kể cả của Brodmann) đều không thể chịu nổi sức mạnh của ông, chúng thường bị đứt dây và bất ổn về âm thanh sau mỗi tác phẩm dài của ông.
- Sự kiện năm 1838: Ignaz Bösendorfer đã chế tạo một cây đàn đặc biệt với kết cấu khung và phím đàn chắc chắn hơn, và đặc biệt vẫn đạt được độ nhạy và uyển chuyển mà List cần.
- Kết quả: Liszt không thể phá hủy nó. Từ đó, Liszt trở thành “đại sứ thương hiệu” vĩ đại đầu tiên, tuyên bố chỉ chơi Bösendorfer trong các buổi hòa nhạc của mình tại Vienna.
Danh hiệu Hoàng gia: Năm 1839, Emperor Ferdinand I của Áo đã phong cho Ignaz danh hiệu “Kammer-Klavier-Fabrikant” (Nhà sản xuất piano của Hoàng gia). Đây là vinh dự lớn nhất, khẳng định vị thế độc tôn của gia tộc Bösendorfer trong giới quý tộc Áo. Ignaz mất năm 1859, để lại một di sản vững chắc cho con trai mình.
2. Ludwig Bösendorfer (1835 – 1919): Người nâng tầm đẳng cấp quốc tế
Nếu Ignaz là người thợ sản xuất nhạc cụ và là một pianist tài hoa, thì Ludwig (con trai ông) là một doanh nhân có tầm nhìn chiến lược và người bảo trợ nghệ thuật đích thực.
Tiếp nối và đổi mới: Sinh năm 1835, Ludwig lớn lên khi thương hiệu của gia đình đã nổi tiếng. Sau khi cha qua đời (1859), ông đảm nhận trọng trách. Ludwig nhận thấy rằng để Bösendorfer tồn tại, nó không thể chỉ nằm trong các salon của giới quý tộc Áo, mà phải bước ra thế giới.
Năm 1872, Ludwig Bösendorfer Sáng lập “Bösendorfer-Saal” (Phòng hòa nhạc Bösendorfer): Đây là đóng góp to lớn nhất của Ludwig cho văn hóa Vienna.
Ông xây dựng một phòng hòa nhạc dành riêng cho piano Bösendorfer. Địa điểm này nhanh chóng trở thành một trong những sân diễn danh giá nhất thế giới. Các tên tuổi lớn như Anton Rubinstein, Franz Liszt, thậm chí cả Anton Bruckner đều từng biểu diễn tại phòng hoà nhạc này.
Kỷ lục thế giới về kích thước: Dưới thời Ludwig, vào khoảng năm 1909, Bösendorfer đã cho ra mắt mẫu Model 290 “Imperial”. Đây là cây piano cánh lớn đầu tiên trên thế giới có 97 phím (thay vì 88). Điều này phá vỡ mọi giới hạn về âm vực trầm, cho phép các nhà soạn nhạc thể hiện những nốt nhạc thấp nhất mà tai người có thể nghe thấy. Đây là minh chứng cho sự táo bạo và kỹ thuật vượt thời đại của gia tộc.
Sự kết thúc của kỷ nguyên gia tộc: Ludwig không có con nối dõi. Năm 1909, ông bán công ty cho một người bạn thân là Carl Hutterstrasser, với điều kiện rằng truyền thống chế tác thủ công và chất lượng Áo phải được giữ nguyên. Ludwig qua đời năm 1919, khép lại giai đoạn huy hoàng của gia tộc trực hệ, nhưng di sản về thương hiệu Bösendorfer mà gia đình ông để lại là bất diệt.
